search
Chào mừng bạn, hãy Hỏi bài tập hoặc Tham gia ngay
Tham gia Master of Riddles kì 4
Chào mừng bạn đã đến với Lớp 6/7 Hỏi Đáp - Cộng đồng tự học thông qua hỏi bài và nhận câu trả lời từ lớp 1 đến lớp 12 nhanh chóng trong chưa đầy vài phút!

Bắt đầu đặt câu hỏi tại đây: Đặt câu hỏi

Bạn cũng có thể tạo tài khoản để thi đua cùng bạn bè: Đăng ký

Bảng xếp hạng điểm học tập: Bảng xếp hạng

Quy định chung trên Lớp 6/7 Hỏi Đáp: Quy định

Phần thưởng hằng tháng: Chi tiết

Lưu ý: Bạn PHẢI đọc quy định trước khi tham gia, tuyệt đối không đăng câu hỏi/trả lời linh tinh không liên quan đến học tập; Spam; Gian luận điểm dưới mọi hình thức;...


  1. Sarah_Zin_cute

    2325 Điểm

  2. Yonko

    2077 Điểm

  3. Mabelle

    1406 Điểm

  4. Teemo-

    1194 Điểm

Phần thưởng hàng tháng: (Chính sách thưởng mới!)
Hạng 1: 200.000đ
Hạng 2: 100.000đ
Hạng 3: 50.000đ
Hạng 4-10: 20.000đ

Gửi bài tập cần hỏi của bạn ngay
0 phiếu
6 lượt xem 0 1
có ý nghĩa gợi nhắc, củng cố người đọc thái độ sống "uống nước nhớ nguồn", ân nghĩa thủy chung cùng quá khứ. Hãy phân tích bài thơ "Ánh trăng" của Nguyễn Duy để làm rõ nhận định trên.
trong Ngữ văn lớp 9 hoangvy Cử nhân 3.7k điểm 24 45 126
Lớp 6/7 Hỏi Đáp hữu ích với bạn? Hãy bấm thích nhé

1 Câu trả lời

0 phiếu
0

Người xưa có câu: “Thi ngôn chí”. Tức nghĩa: Thơ để nói lên cái chí ở đời. “Chí” ở đây không chỉ là chí hướng, nguyện vọng của con người khi đạt tới cái gì đó. Mà “chí” còn là những quan niệm , tư tưởng, nhân sinh quan và thế giới quan mà người nghệ sĩ mang trong lòng. Tác phẩm nghệ thuật bởi vậy không chỉ là tiếng thì thầm, lời nhắn nhủ mà còn là tiếng nói của tư tưởng, tình cảm, quan niệm về cuộc sống và con người mà tác giả muốn truyền đạt tới bạn đọc. Và qua bài thơ “Ánh trăng”, Nguyễn Duy đã để những tình cảm, cảm xúc và tư tưởng của mình kết tinh thành những giọt ngọc của thời đại thấm sâu vào hồn trí người đọc và gợi nhắc, củng cố họ thái độ sống “Uống nước nhớ nguồn”, ân nghĩa thủy chung với quá khứ nghĩa tình.

 

Bài thơ được Nguyễn Duy – một nhà thơ thuộc thế hệ các nhà thơ trẻ thời kì chống Mỹ cứu nước viết trong một hoàn cảnh khá đặc biệt: năm 1978, tức ba năm sau ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, nhưng mở đầu bài thơ là những kí ức ngày thơ ấu:

 

“Hồi nhỏ sông với đồng

 

Với sông rồi với bể

 

Hồi chiến tranh ở rừng

 

Vầng trăng thành tri kỉ

 

Trần trụi với thiên nhiên

 

Hồn nhiên như cây cỏ

 

Ngỡ không bao giờ quên

 

Cái vầng trăng tình nghĩa”

 

Bài thơ mở đầu bằng kí ức tuổi thơ và quá trình trưởng thành của con người bằng một từ “hồi” và ba lần từ “với”, không gian được mở rộng dần từ “đồng” đến “ sông” rồi đến “bể”. Tuổi thơ đi nhiều cũng có vầng trăng, ánh trăng soi rọi làm tăng thêm vẻ đẹp kì thú của thiên nhiên và như nhân lên nhiều lần niềm hạnh phúc của trẻ thơ. Nhưng, phải đến thời chiến tranh, nơi chiến trường ác liệt, vầng trăng mới trở thành người bạn tri kỉ của con người. Người chiến sĩ đứng gác giữa “Rừng hoang sương muối” đã có “đầu súng trăng treo” (Chính Hữu), ngủ dưới ánh trăng đã có “gối khuya ngon giấc/ bên sông trăng nhòm” ( Hồ Chí Minh). Tình bạn tri kỉ giữa người và trăng là tình bạn hồn nhiên, chân thật như cỏ cây, bền vững như đất trời. Con người gắn bó với vầng trăng và đinh ninh một lời hứa không bao giờ bội bạc. Ấy thế mà, cứ ngỡ như tình bạn ấy không thể phai nhạt, nhưng hoàn cảnh sống thay đổi, thì lòng người cũng dễ đổi thay:

 

“Từ hồi về thành phố

 

Quen ánh điện cửa gương

 

Vầng trăng đi qua ngõ

 

Như người dưng qua đường”

 

Từ cuộc sống “hồn nhiên như cây cỏ” lúc thiếu thời hay cuộc sống gian khổ, thiếu thốn nơi rừng núi, con người về sống nơi thành thị tiện nghi đầy đủ, lắm” ánh điện, cửa gương ”, vầng trăng đâu còn thân thiết với con người nữa! Vầng trăng tri kỉ, vầng trăng nghĩa tình đã bị con người lãng quên. Trăng được nhân hóa là người bạn nghĩa tình, từ rừng núi về thị thành thăm lại cố nhân. Nhưng bây giờ, ngừơi ấy lại xem trăng là “người dưng”. Phép so sánh “như người dưng qua đường” gợi trong lòng người đọc biết bao sự xót xa. Tôi bỗng nhói lòng nhớ về những câu thơ của Vũ Đình Liên trong bài thơ “Ông đồ”:

 

“Ông đồ vẫn ngồi đấy

 

Qua đường không ai hay

 

Lá vàng rơi trên giấy

 

Ngoài trời mưa bụi bay”

 

Có lẽ, chóng quên là căn bệnh khó chữa của người đời ! Giọng thơ thầm thì, giãi bày tâm sự, nhà thơ như đang tự nói với chính mình. Nhưng lại thấm thía người nghe về một biểu hiện của nhân tình thế thái chóng đổi thay ! Nhưng trong dòng diễn biến của thời gian, sự việc bất thường ở khổ bốn chính là bước ngoặt, mà từ đó, tác giả bộc lộ cảm xúc chủ đạo của tác phẩm:

 

“Thình lình đèn điện tắt

 

phòng buyn-đinh tối om

 

vội bật tung cửa sổ

 

đột ngột vầng trăng tròn.”

 

Nơi thành phố lắm “ánh điện, cửa gương”, người ta chẳng mấy lúc cần và cũng ít khi chú ý đến ánh trăng. Nhưng cuộc đời của con người đâu cứ mãi êm xuôi, đèn điện rồi cũng có lúc đột ngột tắt, cửa gương rồi cũng phải mở ra để đón lấy khí trời trong những đêm hè ngột ngạt. Lúc ấy, con người “đột ngột” gặp lại “vầng trăng tròn”. Bốn câu thơ với các từ : thình lình, vội, đột ngột đầy biểu cảm, thể hiện sự thay đổi bất ngờ, nhanh chóng của hoàn cảnh và sự ứng phó của con người với những hành động khẩn trương. Ấy nhưng, cái “đột ngột” không phải sự xuất hiện của vầng trăng mà là sự phát hiện của con người. Trăng vẫn thế, tròn đầy từ ngày chiến tranh, tròn đầy từ ngày người về thành thị và tròn đầy ngoài khung cửa sổ, chờ đợi con người. Lúc ấy, con người mới “giật mình” sám hối:

 

“Ngửa mặt lên nhìn mặt

 

có cái gì rưng rưng

 

như là đồng là bể

 

như là sông là rừng”

 

Đến cuối bài thơ, từ “giật mình” mới xuất hiện, nhưng nếu ngẫm kĩ, ta thấy lúc “đột ngột” nhìn thấy “vầng trăng tròn” ngoài cửa sổ, con người đã giật mình rồi. Từ “ngửa” được dùng thật hay, không phải là “ngẩng mặt” hay “ngước mặt”, mà là “ngửa mặt”, là phơi bày toàn bộ gương mặt mình hôm nay để đối diện với “mặt trăng” tri kỉ thuở xưa. Trăng chẳng hề nói năng, chẳng hề trách mắng nhưng cái tâm thế lặng im, ngửa mặt lên có phần thành kính của con người lại bộc lộ một cảm xúc tha thiến đến nao lòng. Cái giây phút ấy, cả quá khứ như chợt sống dậy, cả tuổi thơ rong chơi trên đồng, trên sông, trên bể với trăng, cả thời chiến tranh gian lao, vất vả ở rừng có trăng bầu bạn, tất cả như hiện về trong nỗi nhớ, trong nỗi xúc động xen lẫn xót xa và ân hận. Với biện pháp tu từ so sánh cùng với phép điệp từ và điệp cấu trúc tinh tế, khéo léo đã làm hai câu thơ cuối khổ song hành, làm bật lên cái cảm giác xốn xang, day dứt của con người đang sám hối để tự hoàn thiện, tự vươn lên và hướng tâm hồn mình ra thứ ánh sáng đẹp đẽ của trăng. Cảm xúc chân thành và giọng thơ đầy tâm sự đã giúp cho đoạn thơ vào lòng người một cách nhẹ nhàng và thấm thía:

 

“Trăng cứ trong vành vạch

 

kể chi người vô tình

 

ánh trăng im phăng phắc

 

đủ cho ta giật mình.”

 

Bài thơ kết thúc bằng một khổ thơ mang hàm nghĩa sâu xa, độc đáo. Vầng trăng là biểu tượng cho quá khứ nghĩa tình, đẹp đẽ, hơn thế, còn là vẻ đẹp bình dị, vĩnh hằng của đời sống. Nó cứ “tròn vành vạnh” như quá khứ thủy chung, nguyên vẹn, đẹp đẽ chẳng phai mờ. Vầng trăng ấy không hề trách móc những kẻ vô tình. Là biểu tượng của tấm lòng bao dung, độ lượng, của quá khứ nghĩa tình không so đo tính toán thiệt hơn. Nhưng ánh nhìn “im phăng phắc” của vầng trăng hay chính là ánh nhìn nghiêm khắc của lương tâm, mà để cho người bạn ngày xưa “giật mình” xem lại thái độ sống cũng như tình cảm, thái độ của mình ? Dù không trách móc cũng đủ để nhà thơ và chúng ta giật mình, nhìn lại chính bản thân và đánh giá lại thái độ sống của mình! Và cái tinh tế của Nguyễn Duy là ở chỗ, nếu như ở những khổ thơ trên, chủ thể trữ tình ẩn nấp, giấu mình đi thì lúc này, cái “giật mình” này không còn của riêng ai nữa, mà là của “ta”, “ta” ở đây là nhà thơ và cũng là tôi, là bạn, là tất cả mọi người. Sự xuất hiện ấy không hề gượng gạo, giả dối mà lại vô cùng tự nhiên, đó như là một lời nhắn gửi, một lời khuyên nhỏ nhẹ, không hô hào, không khoa trương mà lại thấm sâu vào trong tình cảm, suy nghĩ của mỗi người !

 

Bài thơ mang dáng dấp của một câu chuyện nhỏ, được kể theo trình tự thời gian, từ quá khứ đến hiện tại và xuyên suốt khoảng thời gian cũng như bài thơ là hình ảnh vầng trăng mang ý nghĩa biểu tượng, được xem như là niềm thôi thúc của tác giả nhớ về cội nguồn và ý thức trước lẽ sống thủy chung “uống nước nhớ nguồn” của dân tộc ta hàng ngàn đời truyền lại. Và từ câu chuyện riêng của nhà thơ Nguyễn Duy, bài thơ cất lên lời nhắc nhở thấm thía về thái độ, tình cảm đối với những năm tháng quá khứ gian lao, vất vả, đối với thiên nhiên, đất nước bình dị, nghĩa tình. Bài thơ không chỉ có ý nghĩa với riêng thế hệ từng trải qua trong chiến tranh, từng gắn bó với thiên nhiên nay sống trong hòa bình dễ lãng quên quá khứ. Bài thơ còn có ý nghĩa với nhiều người, nhiều thời bởi nó đặt ra vấn đề là thái độ sống với quá khứ, với những người đã khuất và với cả chính mình. “Ánh trăng” với thể thơ năm chữ kết hợp hài hòa giữa tự sự và trữ tình, kết hợp với giọng điệu thơ tâm tình, khi ngân nga, thiết tha khi lại trầm buồn, sâu lắng đã góp phần lớn vào việc làm nổi bật ý nghĩa của cả bài thơ, khiến bài thơ khắc sâu và hồn trí người đọc.

 

Trở lại với cuộc sống ngày hôm nay, trong cuộc sống mới, sinh hoạt mới, con người bị cuốn vào guồng quay của công việc, của cuộc sống mưu toan, của nỗi lo cơm, áo, gạo, tiền mà vô tình quên đi những ân tình, những kỉ niệm của quá khứ. Con người cứ thờ ơ và vô cảm. Biết trách ai đây? Trách cuộc sống phát triển quá nhanh? Hay trách con người quá tiến bộ? Chẳng ai biết, cuộc sống quá mức bận rộn, con người chẳng lấy đâu ra thời gian mà “giật mình”, mà sống thủy chung được nữa! Nhưng xin đừng quên rằng: Những thứ chúng ta có được ngày hôm nay, đều là từ ngày hôm qua cả, nếu chúng ta không biết trân trọng và giữ gìn thì đừng hối hận hay luyến tiếc, nếu sau này ta mất đi những thứ đó! Có những điều vẫn ở đó, ngay cạnh ta, thuộc về ta. Nhưng đến một ngày, khi ta nhận ra sự hiện diện của nó quan trọng, mọi thứ đã thay đổi. Tại sao vầng trăng tròn, quá khứ nghĩa tình vẫn ở đó, sát bên, liền kề chúng ta đây, mà ta lại không trân trọng? Lẽ sống “Uống nước nhớ nguồn” nhân dân ta truyền lại từ bao đời, lẽ nào lại để mai một dần? Không, mỗi người chúng ta luôn phải có ý thức trước lẽ sống, đạo lí tốt đẹp, cao cả ấy. Ta là ai? Là người già? Là trẻ nhỏ? Là thanh niên? Chung lại, ta chính là con người Việt Nam, sống trên dải đất hình chữ S với truyền thống bốn ngàn năm lịch sử này, lẽ nào ta nhẫn tâm quay lưng lại với quá khứ? Với lịch sử? Vậy để luôn giữ gìn truyền thống tốt đẹp này, chúng ta cần phải làm gì? Đối với người dân Việt Nam nói chung và thế hệ trẻ nói riêng, ta luôn cần trân trọng, giữ gìn những truyền thống tốt đẹp của dân tộc, nhận thức được những suy nghĩ, hành động của chính bản thân. Hãy luôn sống và luôn nhớ về cội nguồn của mình, đừng sống như những kẻ vô tình, bạc bẽo, quay lưng với quá khứ nghĩa tình.

 

Qua bài thơ “Ánh trăng” của mình, Nguyễn Duy đã giáng một hồi chuông cảnh tỉnh trước một biểu hiện của nhân tình thế thái nhanh chóng đổi thay, đồng thời làm người đọc rung động mạnh mẽ với giọng thơ nhẹ nhàng nhưng lại thấm sâu trong hồn trí ngừoi ta. Cảm ơn ông, Nguyễn Duy, đã mang “Ánh trăng” đến với người đọc, gợi nhắc về đạo lí “uống nước nhớ nguồn” của dân tộc. Vậy gấp lại những vần thơ của “Ánh trăng”, bạn, tôi và mọi người đã, đang và sẽ làm gì?

 

 

 

 

    Sarah_Zin_cutee Thạc sĩ 5.3k điểm 6 11 110

    Các câu hỏi liên quan

    0 phiếu
    1 trả lời 9 lượt xem
    9 lượt xem đã hỏi 30 tháng 6 trong Ngữ văn lớp 9 hoangvy Cử nhân 3.7k điểm 24 45 126
    0 phiếu
    1 trả lời 6 lượt xem
    6 lượt xem đã hỏi 30 tháng 6 trong Ngữ văn lớp 9 hoangvy Cử nhân 3.7k điểm 24 45 126
    0 phiếu
    1 trả lời 9 lượt xem
    9 lượt xem đã hỏi 30 tháng 6 trong Ngữ văn lớp 9 hoangvy Cử nhân 3.7k điểm 24 45 126
    0 phiếu
    2 câu trả lời 6 lượt xem
    6 lượt xem đã hỏi 6 tháng 5 trong Ngữ văn lớp 9 Teemo- Tiến sĩ 22.2k điểm 23 61 572
    0 phiếu
    1 trả lời 9 lượt xem
    9 lượt xem đã hỏi 4 tháng 5 trong Ngữ văn lớp 9 Teemo- Tiến sĩ 22.2k điểm 23 61 572
    1 thích
    1 trả lời 9 lượt xem
    9 lượt xem đã hỏi 1 tháng 5 trong Ngữ văn lớp 9 Teemo- Tiến sĩ 22.2k điểm 23 61 572
    0 phiếu
    0 câu trả lời 6 lượt xem
    6 lượt xem
    a) Nhớ và chép thuộc lòng khổ thơ cuối bài thơ “Ánh trăng” của nhà thơ Nguyễn Duy.  b) Xác định từ láy và biện pháp tu từ có trong khổ thơ vừa chép. c) Qua bài thơ “Ánh trăng” của nhà thơ Nguyễn Duy, em rút ra cho mình thái độ sống như thế nào? (Trình bày bằng một đoạn văn từ 6 đến 8 câu)
    đã hỏi 26 tháng 2 trong Ngữ văn lớp 9 Phamthunhien Tiến sĩ 21.3k điểm 17 73 279
    1 thích
    1 trả lời 18 lượt xem
    18 lượt xem đã hỏi 7 tháng 12, 2019 trong Ngữ văn lớp 9 Phamthunhien Tiến sĩ 21.3k điểm 17 73 279
    1 thích
    2 câu trả lời 183 lượt xem
    183 lượt xem đã hỏi 3 tháng 10, 2019 trong Ngữ văn lớp 9 Phamthunhien Tiến sĩ 21.3k điểm 17 73 279
    0 phiếu
    3 câu trả lời 2.7K lượt xem
    2.7K lượt xem đã hỏi 13 tháng 5, 2017 trong Ngữ văn lớp 9 lele19092002 Học sinh 182 điểm 2 6 6
    0 phiếu
    1 trả lời 4 lượt xem
    4 lượt xem đã hỏi 15 tháng 5 trong Khác Dau-phai-teemo Thạc sĩ 8.1k điểm 6 13 62
    1 thích
    2 câu trả lời 14 lượt xem
    14 lượt xem
    vì sao hả ánh trăng trong bt anhstrawng của nguyễn duy cx là hả ẩn dụ  
    đã hỏi 23 tháng 3 trong Thông tin từ BQT hieudzdx Học sinh 79 điểm 2
    0 phiếu
    1 trả lời 8 lượt xem
    8 lượt xem đã hỏi 4 tháng 5 trong Ngữ văn lớp 9 Teemo- Tiến sĩ 22.2k điểm 23 61 572
    0 phiếu
    1 trả lời 5 lượt xem
    5 lượt xem đã hỏi 4 tháng 5 trong Ngữ văn lớp 9 Teemo- Tiến sĩ 22.2k điểm 23 61 572
    0 phiếu
    1 trả lời 5 lượt xem
    5 lượt xem đã hỏi 1 tháng 5 trong Ngữ văn lớp 9 Teemo- Tiến sĩ 22.2k điểm 23 61 572
    Loading...
    ...